دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین همایش دوسالانه پژوهش های نوپدید در حسابداری،مالی و مدیریت

نقش حکمرانی دیجیتال الگوریتم‌محور در ارتقای کارکردهای نظارتی حسابداری در بازار سرمایه: یک تحلیل مفهومی

نویسندگان :

فاطمه مرانی¹

1- استادیار، گروه حسابداری، واحد سوسنگرد، دانشگاه آزاد اسلامی، سوسنگرد، ایران.

کلمات کلیدی :

حکمرانی دیجیتال الگوریتم‌محور،حسابداری نظارتی،حسابرسی الگوریتمی،بازار سرمایه،نظارت دیجیتال

چکیده :

چکیده تحول دیجیتال در بازارهای مالی و گسترش استفاده از الگوریتم‌های هوشمند در فرآیندهای معاملاتی و نظارتی، چالش‌های جدیدی را برای نظام‌های نظارت مالی و حرفه حسابداری ایجاد کرده است. در چنین بستری، مفهوم حکمرانی دیجیتال الگوریتم‌محور به‌عنوان چارچوبی نهادی برای هدایت، کنترل و پاسخ‌گویی الگوریتم‌ها اهمیت زیادی یافته است. هدف این پژوهش، تبیین نقش حکمرانی دیجیتال الگوریتم‌محور در ارتقای کارکردهای نظارتی حسابداری در بازار سرمایه با تأکید بر حسابرسی و کنترل الگوریتمی است. پژوهش حاضر با رویکرد مفهومی–تحلیلی و از طریق تحلیل نظام‌مند ادبیات بین‌المللی، به بازتعریف جایگاه حسابداری در محیط‌های مالی دیجیتال می‌پردازد. نوآوری اصلی پژوهش حاضر، ارائه یک چارچوب مفهومی سه‌لایه‌ای شامل حکمرانی الگوریتمی، سازوکارهای نظارتی دیجیتال و کارکردهای نظارتی حسابداری است که منطق تعامل میان فناوری و حسابداری را تبیین می‌کند. یافته‌های تحلیلی هم نشان می‌دهد که حکمرانی الگوریتم‌محور، از طریق افزایش شفافیت، قابلیت تبیین و کنترل‌پذیری الگوریتم‌ها، زمینه بازطراحی نقش حسابرسی و تقویت نظارت حسابداری بر فرآیندهای دیجیتال بازار سرمایه را فراهم می‌سازد. نتایج این پژوهش حاکی از این است که حسابداری در بازارهای مالی دیجیتال، نقشی صرفاً تبعی از فناوری ندارد، بلکه به‌عنوان یکی از ارکان اصلی حکمرانی الگوریتمی می‌تواند در کاهش ریسک‌های سیستمی، ارتقای اعتماد عمومی و افزایش کارایی نظارت مالی، ایفای نقش کند. این پژوهش، ضمن ارائه دلالت‌های نظری و نهادی، مسیرهایی برای توسعه پژوهش‌های آتی در حوزه حسابرسی الگوریتم‌محور و حکمرانی دیجیتال بازار سرمایه، پیشنهاد می‌کند.