دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی فناوری های نوین در انرژی و مواد

ارزیابی ترشوندگی در چاه های نفتی توسط لاگ NMR

نویسندگان :

سجاد پورجهانی¹ احمد واعظیان² منصور ضیایی³ یوسف شیری⁴ سید حامد بلوری⁵

1- دانشگاه صنعتی شاهرود 2- دانشگاه صنعتی شاهرود 3- دانشگاه صنعتی شاهرود 4- دانشگاه صنعتی شاهرود 5- شرکت فلات قاره ایران

کلمات کلیدی :

ترشوندگی

چکیده :

ترشوندگی یک پارامتر کلیدی در توسعه میدان نفتی است زیرا تاثیر قوی بر اشباع نفت، فشارهای مویینگی، خواص الکتریکی، نفوذپذیری نسبی و استخراج نفت دارد. با وجود تلاش‌هایی برای ارزیابی ترشوندگی در ژئوفیزیک، روش‌های استاندارد برای اندازه‌گیری آن هنوز مبتنی بر آزمایشگاه هستند؛ دو روش متداولتر Amott-Harvey (AH) و U.S. Bureau of Mines (USBM) هستند. این تکنیک‌ها هزینه‌بر و زمان‌بر بسیاری دارند و نیازمند برداشت نمونه از چاه و تحلیل آن در آزمایشگاه هستند. در برخی موارد، نتایج دیرتر و فقط پس از انجام تعدادی تصمیم مربوط به مخازن، بدون این قطعه اطلاعات مهم، به دست می‌آیند. شناخته شده است که رزونانس مغناطیسی هسته‌ای (NMR) به قوت تعاملات سیال سنگ حساس است و به همین دلیل از دهه 1950 به عنوان یک کاندید خوب برای تعیین ترشوندگی مورد نظر قرار گرفته است. اما سیگنال NMR نیز به خصوصیات سیال و سنگ متعدد دیگر حساس است، مانند ویسکوزیته و توزیع اندازه منافذ، که استخراج عملی اطلاعات ترشوندگی از داده‌های NMR را مستقیم نمی‌کند. با این حال، NMR دو مزیت قابل توجه نسبت به AH و USBM دارد: سرعت بسیار بالاتری دارد که اجازه می‌دهد اندازه‌گیری‌های آزمایشگاهی به صورت سریع‌تری انجام شود و می‌توان آن را در محل چاه اندازه‌گیری کرده و نتیجه اندازه‌گیری را به صورت زمان واقعی در اختیار داشت. این مزایا انگیزه زیادی را برای پژوهش در زمینه ترشوندگی NMR ایجاد کرده‌اند، با وجود مشکلات فوق‌الذکر. حداقل سه پارامتر اصلی NMR قابل اندازه‌گیری در چاه وجود دارد: T1، T2 و انتشار؛ و اطلاعات اضافی می‌توان از همبستگی بین این سه پارامتر استخراج کرد. ترشوندگی تمام این پارامترها و همبستگی بین آن‌ها به این معنی است که وجود یک روش منحصر به فرد برای استخراج اطلاعات ترشوندگی از داده‌های NMR وجود ندارد، بلکه گزینه‌های مختلفی وجود دارد. در اینجا، ما از ادبیات مربوط به NMR و ترشوندگی را از اولین مشاهدات تجربی در دهه 1950 تا آخرین پیشرفت بررسی می‌کنیم. همچنین، هدف این کار ارائه قدرت و محدودیت تکنیک‌های در حال توسعه در حال حاضر است تا به مخاطبان کمک کند تا بهترین گزینه را برای هر مورد خاص انتخاب کنند.