دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / اولین کنفرانس ملی معماری فردا - شهر آینده: چالش ها و راه کنش های عصر هوشمند سازی

نقش تراس و اثرگذاری آن بر خلوت ساکنین در ساختمان‌های مسکونی میان مرتبه

نویسندگان :

صهبا حسیبی¹ لیلا کریمی فرد²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

کلمات کلیدی :

خلوت،ساختمان مسکونی،تراس،میان مرتبه

چکیده :

این مقاله به بررسی رابطه نیاز انسان در حوزه روانشناسی محیط با عنوان خلوت می‌پردازد که با مفاهیمی چون تراکم و ازدحام مرتبط است. هدف اصلی، بررسی تأثیر تأمین خلوت بر فضای نیمه‌باز خصوصی در ساختمان‌های مسکونی میان مرتبه تهران است. در این پژوهش از روش تحقیق همبستگی در ترکیب با روش تحقیق پیمایشی استفاده‌شده است. فرضیه پژوهش با این مضمون که رسیدن به سطح مطلوب خلوت می‌تواند کیفیت و میزان رضایتمندی ساکنین از تراس را بهبود بخشد از طریق پرسشنامه در جامعه نمونه ساختمان‌های مسکونی میان مرتبه شهر تهران به آزمون گذاشته‌شده است و این نتیجه حاصل‌شده که تأمین خلوت مانع احساس ذهنی ازدحام و تنش بوده و در کیفیت روابط متقابل افراد خانواده و همسایگان تأثیرگذار است. لذا پیشنهادشده است که سعی شود با رعایت اصول طراحی برای تأمین خلوت در تراس ساختمان‌های مسکونی مانند طراحی و ایجاد حریم و جلوه بصری مناسب در تراس، جای‌گذاری مناسب این فضاها و امکان کنترل اشراف از خارج با استفاده از عمق مناسب، جداره متحرک و ارتفاع مناسب جان‌پناه کیفیت و میزان رضایتمندی ساکنین افزایش یابد. در این پژوهش با بهره‌گیری از روش تحقیق کمی و جمع آوری داده‌ها به روش پرسشنامه در جامعه آماری شهر تهران تعداد ۱۱۰ پرسشنامه توزیع شده است. نتایج حاکی از آن است که افراد در صورت عدم نظارت انتخابی بر مرزها دچار احساس ذهنی ازدحام و تنش شده و گاه عکس‌العمل‌هایی مبنی بر نارضایتی خشم، کسالت و ترک محیط از خود بروز می‌دهند. که وجود تراس و فضای باز در این احساس ذهنی در زنان به میزان زیادی بیشتر از مردان اثر دارد. با رعایت اصول طراحی می‌توان تا حدودی خلوت کالبدی را با وجود بلندمتربه سازی در فضای تراس تأمین نمود.