دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / اولین کنفرانس ملی معماری فردا - شهر آینده: چالش ها و راه کنش های عصر هوشمند سازی

تبیین عملکرد عناصر اقلیمی در تعدیل دما با تاکید بر تناسبات فیزیکی‌؛ نمونه‌ موردی ایوان؛

نویسندگان :

جمشید کریم زاده¹ جمال‌الدین مهدی‌نژاد درزی² باقر کریمی³

1- دکتری معماری، گروه معماری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 2- ‌استاد،‌ گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران 3- استادیار، گروه معماری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران

کلمات کلیدی :

آسایش حرارتی،کاهش دما،ایوان،تناسبات کالبدی،شاخصPET

چکیده :

رشد جمعیت و گسترش صنایع به دنبال خود نیازهای متعددی را به ساکنان مناطق شهری تحمیل کرده‌است که از عوامل اصلی تغییر در الگوهای آب‌و‌هوایی در نقاط مختلف دنیا بوده‌اند. لذا با افزایش ساخت‌و‌سازهای شهری، محدوده آسایش حرارتی زندگی انسان‌ها نیز بیش‌تر تحت‌تاثیر آسیب‌های ناشی از عدم تعادل اقلیمی قرار گرفته‌است. بر این اساس بحران انرژی در جهان نیاز به تبیین راه‌کارهایی جهت به تعدیل رساندن دماهای اضافی در نقاط پر استرس حرارتی شهرها دارد. کالبد عناصر و اجزا معماری تابعی از عملکرد آن‌ها در راستای تامین آسایش محیطی بوده‌است. شناخت عملکرد عناصراقلیمی با تاکید بر تناسبات فیزیکی در تعدیل دما و بهبود شاخص آسایش حرارتی از مهم‌ترین اهداف پژوهش بوده‌است. جهت دستیابی به این هدف، با روش کمی‌– مقایسه‌ای بناهای ایوان‌دار با جهات مختلف جغرافیایی در بافت تاریخی شیراز مورد آزمون میدانی قرار گرفتند و مولفه‌های کالبدی برداشت و داده‌های آب‌و‌هوایی بناها با کمک وسایلی همانند ترموهیگرومتر و ترموپیرومتر انجام شد. سپس با روش شبیه‌سازی توسط نرم‌افزار انوی‌مت داده‌های اقلیمی صحت‌سنجی‌ شدند، و از طریق مدل بیومت شاخص آسایش حرارتی‌PET‌ تعیین شده‌است. دستاوردهای پژوهش حاکی از آن بوده‌است که ‌افزایش ارتفاع ایوان از سطح حیاط، عرض و مساحت گشایش فضایی بیش‌تر ایوان در نما، افزایش نسبت عرض به ارتفاع آن‌ها نزدیک‌ترین همبستگی را با شاخص‌ PET داشته‌اند، لذا مولفه‌های کالبدی مورد‌ نظر با افزایش سایه‌اندازی و کاهش بازتاب‌های حرارتی و دریافت باد بیش‌تر در کنار جهت جغرافیایی به بهبود شاخص آسایش کمک شایانی کرده‌اند.