دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / اولین کنفرانس ملی معماری فردا - شهر آینده: چالش ها و راه کنش های عصر هوشمند سازی

بررسی شاخص های پایداری اجتماعی با تاکید بر حس تعلق به مکان در معماری بناهای شهر ماسوله

نویسندگان :

زهرا خوش حال گشتی¹

1- دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران جنوب

کلمات کلیدی :

پایداری اجتماعی،حس تعلق به مکان،ماسوله

چکیده :

پایداری اجتماعی از اساسی ترین موضوعات در جامعه امروزی است. بهره گیری از پایداری اجتماعی نیازمند شناخت شاخصه‌هایی است که از انسان و فضای جامعه استخراج شده باشد .معماری با رویکرد پایداری اجتماعی یعنی طراحی فضاهایی که با روش زندگی انسان ها برای حداکثر زمان ممکن همخوانی داشته باشد.از مهمترین شاخصه های پایداری اجتماعی هویت مندی و تعلق به مکان در معماری و ارتباط انسان و محیط است. انسان نیاز دارد تا فضای زندگی خود را مخاطب قرار دهد و آن را از خود بدانند ؛ چون معماری بومی هر منطقه بیان کننده بخشی از ویژگی های فرهنگ، موقعیت جغرافیایی و اقلیم آن منطقه است. و نیز فرهنگ، محیط زیست و معماری بر یکدیگر اثر می گذارند، این موضوع در مورد معماری بومی شهر ماسوله نیز صادق است معماری ماسوله منحصر به فرد است، در این منطقه حیاط و پشت بام بناهایی که در دل کوه ساخته شده محل عبور و تردد ساکنین منطقه است. شهر تاریخی ماسوله مدل خوبی برای یک معماری بومی و پایدار محسوب می‌شود معماری که به فرهنگ، طبیعت و سبک زندگی مردم احترام می‌گذارد. تحقیق پیش رو با محوریت بررسی شاخص‌های پایداری اجتماعی با تاکید بر حس تعلق به مکان در معماری بناهای شهر ماسوله انجام پذیرفت. برای رسیدن به این منظور از منابع کتابخانه ای اعم از مقالات وکتب به عنوان منابع مطالعاتی برای بررسی این موضوع استفاده شد. با توجه به تحقیق های صورت گرفته عناصر کالبدی موجود در شهر ماسوله که در بیشتر موارد در معماری خارجی بناهای این شهر دیده میشود عناصری مثل خشت، چوب و مصالح سنگی محلی و توجه به رنگ ها (استفاده از رنگ های زرد و قهوه ای که باعث ایجاد حس کامل بودن بخصوص در فضای شهری میشوند) و راه های ارتباطی میان آن ها (که پله ها هستند و سیرکولاسیون را بین فضاهای شهر در قسمت پایین و بالای شهر فراهم می کنند) تاثیر به سزایی در ایجاد حس تعلق برای افراد ساکن و بازدید کنندگان و گردشگران از منطقه دارد. این امرنشان میدهد با توجه به اینکه مسائل اقتصادی و نبود شغل کافی برای نیروی انسانی واردشده باعث مهاجرت افراد زیادی از این شهر تاریخی شده است اما بخاطر تاثیری که عناصر کالبدی موجود در ظاهر شهر بر ایجاد حس تعلق و هویت مندی به مکان در افرادی که از این شهر تاریخی بازدید کرده اند و یا میخواهند بازدید کنند دارد هنوز هم مورد توجه ساکنان قدیمی و گردشگران داخلی و خارجی است. با توجه به معماری بومی ماسوله در خواهیم یافت که علاوه بر توجه به ساخت بنا و اقلیم منطقه و جنبه اقتصادی به نیاز های فرهنگی و کارکرد اجتماعی هر بنا توجه خاصی صورت گرفته است؛ که توجه به این مسائل باعث ایجاد پایداری اجتماعی در فضایی میشود که قرن ها مورد توجه افراد زیادی بوده و خواهد بود.