دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین همایش دوسالانه پژوهش های نوپدید در حسابداری،مالی و مدیریت

اخلاق حرفه ای حسابداران در عصر دیجیتال و چالش‌های هوش مصنوعی

نویسندگان :

رضیه علی خانی¹ سیداحسان احمدی²

1- دانشگاه ازاد اسلامی واحدچالوس 2- دانشگاه ازاد اسلامی واحدچالوس

کلمات کلیدی :

اخلاق دیجیتال،حسابداری هوشمند،هوش مصنوعی،حسابداری هوشمند

چکیده :

پیشرفت‌های سریع فناوری‌های دیجیتال و کاربرد گسترده هوش مصنوعی در حسابداری و حسابرسی، فرصت‌های قابل توجهی برای افزایش دقت گزارشگری، تحلیل داده‌ها و کشف تقلب فراهم کرده است، اما همزمان چالش‌های اخلاقی پیچیده‌ای را نیز به همراه داشته است. هوش مصنوعی با توانایی پردازش داده‌های کلان و ارائه تحلیل‌های پیشرفته، می‌تواند بخش‌هایی از تصمیم‌گیری مالی و حسابرسی را خودکار کند، اما این تحول حرفه حسابداری را در معرض مسائل جدید اخلاقی قرار داده است. مرور ادبیات بین‌المللی نشان می‌دهد که مهم‌ترین چالش‌ها شامل شفافیت الگوریتمی، سوگیری و تبعیض الگوریتمی، مسئولیت‌پذیری تصمیمات خودکار، امنیت داده‌ها و تهدید استقلال حرفه‌ای حسابداران هستند. شفافیت الگوریتمی امکان بررسی منطق و نتایج تصمیمات ماشینی را فراهم می‌کند، در حالی که کمبود آن موجب خطاهای سیستماتیک و کاهش اعتماد ذی‌نفعان می‌شود. سوگیری و تبعیض الگوریتمی نشان می‌دهد که داده‌ها و مدل‌های هوشمند بدون نظارت انسانی می‌توانند تصمیمات ناعادلانه تولید کنند. همچنین، مسئولیت‌پذیری در تصمیمات خودکار و امنیت داده‌ها از جمله مهم‌ترین دغدغه‌های حرفه‌ای هستند، زیرا خطاهای الگوریتمی می‌تواند پیامدهای قانونی و اخلاقی گسترده‌ای داشته باشد. تهدید استقلال و بی‌طرفی حسابداران نیز با اتکای بیش از حد به سیستم‌های خودکار افزایش می‌یابد و قضاوت مستقل انسانی را محدود می‌کند. در نتیجه، این بررسی نشان می‌دهد که درک چالش‌های اخلاقی و پیچیدگی‌های ناشی از هوش مصنوعی پیش‌نیاز استفاده مسئولانه از فناوری‌های نوین در حرفه حسابداری است و نقش کلیدی در حفظ کیفیت، اعتماد و اعتبار حرفه دارد.