دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / سومین کنفرانس ملی فناوری های نوین در انرژی

همکاری روسیه و چین در مقابل آمریکا و هم پیمانان اروپایی اش با تأکید بر انرژی نفت و گاز

نویسندگان :

میعاد صادقی¹ گارینه کشیشیان سیرکی² محمدرضا قائدی³

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین المللی کیش 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب 3- عضو هیأت علمی ، واحد شیراز ، دانشگاه آزاد اسلامی ، شیراز ، ایران

کلمات کلیدی :

همکاری روسیه و چین،آمریکا و هم پیمانان اروپایی اش،انرژی نفت و گاز

چکیده :

یکی از مهم‌ترین مواردی که زمینه همکاری روسیه و چین را فراهم می‌کند، معاهده دوستی دوجانبه بین دو کشور است. رایزنی‌های سیاسی منظم در سطوح عالی در تمام موضوعات دوجانبه، منطقه‌ای و جهانی یکی از ویژگی‌های روابط چین و روسیه از دهه 1990 میلادی تا هم‌اکنون بوده است. این معاهده دوستی در سال 2001 در حقیقت سازوکاری را برای چنین رایزنی‌هایی در مواقعی که بحران‌های بین‌المللی امنیت چین و روسیه را تهدید نمایند، پایه‌ریزی کرده است. به نظر می‌رسد که در کنار بخش‌های نظامی و اقتصادی، همکاری در بخش انرژی نیز بخشی از همکاری راهبردی چین و روسیه در برابر آمریکا و هم پیمانان غربی آن -است. دسترسی و سلطه بر منابع انرژی در اغلب مناطق دنیا، به عنوان یکی از عمده‌ترین جنبه‌های یک‌جانبه گرایی آمریکاست. چه این که واشنگتن به طور سنتی متحد اصلی کشورهای نفت‌ خیز موجود در خاورمیانه از جمله کشورهای عربی است. این درحالی است که همکاری روسیه و چین به منظور مقابله با آمریکا نیازمند این است تا حوزه‌های متعددی را برای تأمین انرژی مورد نیاز خود جستجو نماید. از آنجا که اقتصاد چین رشد فزاینده‌ای را تجربه می‌کند، بنابراین تقاضای آن برای همه منابع انرژی به ویژه نفت و گاز طبیعی، افزایش دارد. بر اساس داده‌های شرکت بریتیش پترولیوم، تولید و مصرف انرژی در سال‌های 2016 تا 2040 در چین به ترتیب به 45 درصد و 41 درصد افزایش می‌یابد که بسیار سریع‌تر از رشد جهانی با 34 و 35 درصد است. از سوی دیگر سهم چین در تقاضای جهانی انرژی از 23 درصد در سال 2016 به 24 درصد در سال 2040 افزایش می‌یابد. چین بیشتر نفت خود را از خاورمیانه و شمال آفریقا وارد می‌کند، اما دو چالش عمده در این زمینه وجود دارد. نخست این که خاورمیانه تقریباً نیمی از کل واردات نفت خام چین را به خویش اختصاص می‌دهد، با این وجود، غلبه آمریکا در منطقه و فعالیت‌های تروریستی گروه‌های افراطی تهدیدی طولانی‌مدت است. دوم اینکه، بیش از 75 درصد از واردات نفت چین از خاورمیانه و آفریقا از طریق مسیر 1100 کیلومتری تنگه مالاگا عبور می‌کند. چون چین فاقد نیروی دریایی آبی است، حرکت خصمانه در نزدیکی این تنگه توسط قدرت‌های خارجی یا گروه‌های تروریستی شدیداً منابع نفتی چین را مختل می‌کند. بنا به این دلایل واردات نفت از روسیه به عنوان جایگزین مطرح است. لذا همکاری بیشتر در حوزه انرژی وضعیت هر دو کشور را در تعامل اقتصادی تقویت می‌کند. بنابراین چین به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده و روسیه به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده نفت و گاز در جهان، قراردادهای بسیار مهمی در این بخش امضاء کرده‌اند که سرنوشت دو کشور را بیشتر به هم پیوند زده است.