دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین همایش دوسالانه پژوهش های نوپدید در حسابداری،مالی و مدیریت

تحلیل عاملی اکتشافی شناسایی مولفه های تقلب حسابداری براساس فناوری های نوین

نویسندگان :

رضا نعمتی مفرّح¹ فرزین رضایی² حسین کاظمی³ کیومرث بیگلر⁴

1- دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین 2- دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین 3- دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین 4- دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین

کلمات کلیدی :

تقلب حسابداری،فناوری نوین،داده‌کاوی رفتاری پنهان،تشخیص ناهنجاری دیجیتال

چکیده :

هدف پژوهش تحلیل عاملی اکتشافی شناسایی مولفه های تقلب حسابداری براساس فناوری های نوین است. این تحقیق به صورت توصیفی و پیمایشی انجام شده است. جامعه مورد بررسی کارکنان شرکت ها حسابداری قزوین مشخص شده است که 260 نفر جامعه تحقیق بودند که براساس جدول مورگان 150 نفر به عنوان نمونه مشخص شد. مولفه های تحقیق به صورت کتابخانه ای شناسایی شدند. روش تجزیه و تحلیل دلفی و تحلیل عامل اکتشافی در نظر گرفته شد. تحلیل ها در نرم افزار SPSS انجام شدند. براساس نتایج به دست آمده 10 معیار (تحلیل‌ داده‌های بزرگ، یادگیری ماشین تقلب، هوش مصنوعی حسابرسی، ردیابی تراکنش هوشمند، رمزنگاری و شفافیت، اتوماسیون فرآیند مالی، داده‌کاوی رفتاری پنهان، تشخیص ناهنجاری دیجیتال، سکوی بلاکچین مالی و نظارت بلادرنگ مستمر مشخص شدند. نتایج حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی با محوریت شناسایی مؤلفه‌های تقلب حسابداری مبتنی بر فناوری‌های نوین نشان می‌دهد که پدیده تقلب دیگر صرفاً یک رفتار فردی یا ناشی از ضعف کنترل‌های سنتی نیست، بلکه به مسئله‌ای چندبعدی، فناورانه و سیستمی تبدیل شده است. استخراج مؤلفه‌های شناسایی‌شده بیانگر آن است که فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی، تحلیل کلان‌داده‌ها، یادگیری ماشین و فناوری‌های مبتنی بر دفترکل توزیع‌شده، توانسته‌اند منطق کشف، پیشگیری و کنترل تقلب حسابداری را از رویکردهای واکنشی و پسینی به سمت رویکردهای پیش‌نگر، هوشمند و بلادرنگ سوق دهند.