دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین همایش دوسالانه پژوهش های نوپدید در حسابداری،مالی و مدیریت

نقش اپلیکیشن‌های موبایلی در افزایش تاب‌آوری شهروندان در شرایط جنگی: الگویی برای توسعه اکوسیستم نوآوری دیجیتال در ایران

نویسندگان :

محمدرضا کریمی کندزی¹ آزاده گل کار²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

کلمات کلیدی :

تاب‌آوری اجتماعی،اپلیکیشن های موبایلی،مدیریت بحران،اکوسیستم نوآوری

چکیده :

تاب‌آوری اجتماعی در شرایط جنگی یکی از مؤلفه‌های کلیدی پایداری ملی و امنیت انسانی است. با توسعه فناوری‌های دیجیتال و اپلیکیشن‌های موبایلی، ابزارهای جدیدی برای مدیریت بحران، اطلاع‌رسانی و حمایت روانی در اختیار شهروندان قرار گرفته است. هدف این مطالعه بررسی نقش اپلیکیشن‌های موبایلی در افزایش تاب‌آوری شهروندان در شرایط جنگی و ارائه مدلی بومی برای ایران مبتنی بر اکوسیستم نوآوری دیجیتال است. پژوهش حاضر از نوع مروری ـ تحلیلی بوده و با ترکیب دو روش مرور نظام‌مند و تحلیل کیفی مضمون انجام شده است. در جریان مرور نظام‌مند، 312 رکورد اولیه شناسایی شد که پس از غربالگری به 42 منبع معتبر تقلیل یافت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo12 کدگذاری و تحلیل شدند. مبانی نظری پژوهش بر اساس نظریه‌های کلاسیک و نوین تاب‌آوری اجتماعی، نقش فناوری‌های دیجیتال (هوش مصنوعی، بلاک‌چین، اینترنت اشیاء) و مدل‌های نوآوری Triple Helix و Quadruple Helix تدوین گردید. نتایج نشان دادند که اپلیکیشن‌های موبایلی در سطح فردی با ارتقای سواد رسانه‌ای و حمایت روانی، در سطح نهادی با حکمرانی داده شفاف و هماهنگی بین‌نهادی و در سطح فناورانه با توسعه زیرساخت‌های مقاوم و فناوری‌های ارتباطی بدون اینترنت، نقش کلیدی در افزایش تاب‌آوری اجتماعی ایفا می‌کنند. مرور تجارب جهانی (اوکراین، میانمار و آلمان) نشان داد که درس‌آموخته‌های این کشورها می‌توانند به‌عنوان الگوهای تطبیقی برای ایران مورد استفاده قرار گیرند. در نهایت، مدل پیشنهادی پژوهش با عنوان «الگوی اکوسیستم تاب‌آوری دیجیتال ایران»، ترکیبی از فناوری، سیاست‌گذاری و فرهنگ مشارکتی است که با تأکید بر پنج مؤلفه کلیدی (زیرساخت فناورانه مقاوم، حکمرانی داده و هماهنگی نهادی، توانمندسازی فردی، اکوسیستم نوآوری بومی، اعتمادسازی و شفافیت) چارچوبی بومی و عملیاتی برای ارتقای تاب‌آوری دیجیتال ایران ارائه می‌دهد. اجرای این مدل می‌تواند ظرفیت‌های دیجیتال محلی را تقویت کرده، اعتماد عمومی را افزایش دهد و ایران را در برابر بحران‌های آینده مقاوم‌تر سازد.