دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی فناوری های نوین در انرژی و مواد

فرصت ها و تهدیدهای دیپلماسی انرژی ایران در غرب آسیا 2011- 2023 (مطالعه موردی کشور عربستان)

نویسندگان :

یوسف فصیحی¹ گارینه کشیشیان سیرکی²

1- دانشگاه آزاد تهران جنوب 2- دانشگاه آزاد تهران جنوب

کلمات کلیدی :

دیپلماسی،سياست هاي انرژي،ديپلماسي انرژي جمهوري اسلامي ايران،ديپلماسي انرژي عربستان سعودي،غرب آسیا

چکیده :

در عصر جهانی‌شدن و تعامل گستردۀ سیاست و اقتصاد، انرژی به‌عنوان ابزار اقتصادی قدرتمند، جایگاه مهمی در دیپلماسی کشورها پیدا کرده است. در میان حامل‌های مختلف انرژی، تقاضای جهانی برای گاز به‌عنوان سوخت ارزان و پاک به‌سرعت در حال افزایش است. این امر رقابت میان کشورهای تولیدکننده برای بهره‌مندی بیشتر از این سوخت را در دیپلماسی انرژی افزایش داده است. با توجه به اینکه جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه جزو بزرگ‌ترین دارندگان منابع گازی جهان هستند و بازارهای هدف آن‌ها نیز تا حدود زیادی مشترک است، دو کشور در عمل در موقعیت رقابت در عرصۀ تجارت این حامل انرژی قرار دارند. يافته هاي مقاله حاضر نشان مي دهند كه مهم ترين مؤلفه-هاي ديپلماسي انرژي جمهوري اسلامي ايران عبارتند از: دسترسي به بازارهاي جهاني، جذب سرمايه هاي خارجي و ثبات در بازار انرژي. از سويي ديگر مؤلفه هاي ديپلماسي انرژي عربستان سعودي در اين زمينه را مي توان ارتقاي جايگاه خويش در عرصه ديپلماسي انرژي نفت و گاز، حفظ روابط حسنه خود با قدرت هاي فرامنطقه اي نفت و گاز همچون ايالات متحده و در نهايت بهره گيري از ابزارها و امكانات خارجي به منظور اتخاذ سياست هاي انرژي با توجه به تحولات و روندهاي بازار انرژي و هم چنين تعامل با بازيگران اين عرصه دانست؛ بنابراين نوشتار كنوني با محوريت قرار دادن رهيافت مقايسه اي و بهره گيري از روش تحليلي- توصيفي سعي در بررسي تطبيقي مؤلفه هاي ديپلماسي انرژي ايران و عربستان دارد. عربستان سعودی در کلیات دیپلماسی انرژی در غرب آسیا موفق‌تر بوده است. از سوی دیگر، مواردی همچون تحریم های اعمال شده علیه کشورمان، مقررات تجاری در زمینه نفت، ایران را در این زمینه با مشکلاتی بعضاً جدی مواجه نموده است.