دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین همایش دوسالانه پژوهش های نوپدید در حسابداری،مالی و مدیریت

مدل اثرگذاری ارز دیجیتال بر رشد اقتصادی ایران در چارچوب اقتصاد اسلامی: رویکرد آمیخته دلفی–ANP–DEMATEL فازی و ARDL

نویسندگان :

خلیل شمشیری بزچلوئی¹ محمدعلی جم²

1- دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب 2- دانشگاه آزاد واحد امارات

کلمات کلیدی :

رشد اقتصادی،ارز دیجیتال،اقتصاد اسلامی،ANP،DEMATEL،ARDL

چکیده :

هدف اصلی پژوهش حاضر، طراحی و تبیین مدل اثرگذاری ارز دیجیتال بر رشد اقتصادی ایران در چارچوب اقتصاد اسلامی است. این مطالعه با رویکردی آمیخته (کیفی–کمی) و بهره‌گیری از سه گام تحلیلی انجام شده است: نخست، شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های اثرگذار از طریق تکنیک دلفی و تحلیل محتوا؛ دوم، اولویت‌بندی معیارها به کمک روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره ANP و DEMATEL فازی؛ و سوم، آزمون روابط علی با مدل اقتصادسنجی ARDL جامعه آماری شامل خبرگان آکادمیک در حوزه‌های اقتصاد اسلامی، اقتصاد پولی و مالی و نیز متخصصان اجرایی در بانک مرکزی، وزارت امور اقتصادی و دارایی و صرافی‌های فعال در حوزه ارز دیجیتال است. حجم نمونه برابر 180 نفر تعیین شد که با نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب گردید. یافته‌ها نشان داد کاربرد ارزهای دیجیتال بر متغیرهای اقتصاد کلان با وزن 0.36 و عناصر رشد اقتصاد کلان با وزن 0.23 بیشترین اهمیت را در مدل دارند؛ در مقابل، اجرای اقتصاد اسلامی در سطح خرد کمترین وزن 0.05 را کسب کرد. نتایج برآورد مدل ARDL نیز حاکی است، ارتقای امنیت و سرعت انتقالات بین‌المللی، کنترل تورم، بهبود فضای کسب و کار و جذب سرمایه‌گذاری خارجی اثر مثبت و معناداری (سطح اطمینان 95 تا 99 درصد) بر رشد اقتصادی کشور در چارچوب اقتصاد اسلامی دارند. بر اساس این یافته‌ها، سیاست‌گذاری منسجم در حوزه ارزهای دیجیتال، تقویت زیرساخت‌های فنی و حقوقی، و هم ‌راستاسازی مقررات با اصول فقهی و اقتصادی اسلام می‌تواند زمینه رشد اقتصادی پایدار و عدالت ‌محور را فراهم سازد.