دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / نخستین همایش هوش مصنوعی و پژوهش های نوظهور: همگرایی انسان و سیستم های هوشمند

عدالت دیجیتال و حریم خصوصی در ایران: چالش‌های حقوقی سامانه ثنا با رویکردی تطبیقی

نویسندگان :

عبدالرضا اصغری بیربنه¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان

کلمات کلیدی :

عدالت دیجیتال،حریم خصوصی،سامانه ثنا،حقوق داده‌ها

چکیده :

این پژوهش با هدف تحلیل چالش‌های حقوقی سامانه ثنا در پرتو پیش‌نویس لایحه حمایت از داده‌ها و حریم خصوصی در فضای مجازی، به بررسی پیوند عدالت دیجیتال و حریم خصوصی در ایران می‌پردازد. با بهره‌گیری از روش تحلیلی-تطبیقی و بررسی اسناد حقوقی، مطالعه حاضر کاستی‌های ساختاری در زمینه شفافیت الگوریتمی، امنیت داده‌ها، و نظارت مستقل را شناسایی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که فقدان قانون جامع حمایت از داده‌ها، نبود نهاد ناظر مستقل، و ضعف در طراحی کاربرمحور، حقوق شهروندان را در سامانه ثنا تهدید می‌کند. محدودیت‌هایی نظیر پیش‌نویس بودن لایحه و عدم دسترسی به داده‌های محرمانه سامانه ثنا، تحلیل عمیق‌تر برخی جنبه‌ها را محدود کرده است. این پژوهش با مطالعه تطبیقی مقررات بین‌المللی و تجارب کشورهای پیشرفته، بر ضرورت اصلاحات تقنینی، فنی، و نظارتی برای تحقق عدالت دیجیتال اخلاق‌محور تأکید دارد. نتایج این مطالعه به غنای دانش حقوقی در حوزه حکمرانی داده‌ها افزوده و راهکارهایی برای تقویت حریم خصوصی و کارآمدی قضایی در ایران ارائه می‌دهد.