دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / اولین کنفرانس ملی معماری فردا - شهر آینده: چالش ها و راه کنش های عصر هوشمند سازی

بازشناسی مصلی های خراسان در دوره تیموری با مطالعه تطبیقی مصلی طرق و مصلی سبزوار

نویسندگان :

رودابه سلیمانی¹ پرستو ربیعی² رکسانا عبدالهی³

1- دانشگاه آزاد تهران جنوب 2- دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم

کلمات کلیدی :

مصلی،دوره تیموری،خراسان،مصلی طرق،مصلی سبزوار

چکیده :

در تاریخ معماری اسلامی و مبانی نظری همواره تمایزات و تشابهات بارزی بین مکان های مذهبی وجود داشته است. این نوشتار شامل معرفی و مقایسه مصلی های دوره تیموری در خراسان است. برای این منظور دو مصلی ازین دوران پر فراز و نشیب هنری ایران به عنوان مورد مطالعاتی در نظر گرفته شده است. بناهای طرق و سبزوار تنها مصلی های بجای مانده از دوران تیموری در خراسان بزرگ هستند. بناهای مذهبی به ویژه مصلی ها مانند مصلی طرق و مصلی سبزوار، شباهت ها و تفاوت هایی با همدیگر دارند. بر این اساس، مطالعه درباره ی این دو بنای ارزشمند دوره تیموری، با تاکید بر تطبیق پذیری آن ها هدف این پژوهش است. تحقیق حاضر از دیدگاه روش تحقیق، تحلیلى-تطبیقی محسوب می گردد که با استناد بر متون کهن و مقالات و برداشت از بناها به تبیین نمونه های مورد مطالعه پرداخته شده است و براي تحليل از روش تطبيقي استفاده شده است. بدین منظور در ابتدا به مبانی نظری مصلی ها در ابعاد مختلف پرداخته، سپس ویژگی های هرکدام از مصلی های طرق و سبزوار بررسی و در نهایت وجوه تفاوت و تشابه آن ها مشخص شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نمایانگر وجه اشتراك خصوصیات معماری مصلی سبزوار و مصلی طرق است. مصلی های ذکرشده علاوه بر ویژگى هاى تاریخى، در ویژگی های ظاهری و ساختار فضایی تشابه بسیار بالایی دارند. مصلی طرق و مصلی سبزوار در مواردی از قبیل: الگوی پلان، محل قرارگیری، نسبت های فضایی، نحوه ساخت، ساختار فضایی و شکل بنا مشابه هستند.