دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / نخستین همایش هوش مصنوعی و پژوهش های نوظهور: همگرایی انسان و سیستم های هوشمند

تحلیل انتقادی کاربرد هوش مصنوعی در هنر دیجیتال معاصر

نویسندگان :

مریم سعیدیان¹ عبدالرحیم رحیمی²

1- دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب 2- دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب

کلمات کلیدی :

اثر هنری،هوش مصنوعی،هنر دیجیتال،زیبایی شناسی

چکیده :

در دهههای اخیر، هوش مصنوعی بهعنوان فناوری نوظهور در حوزههای خلاقانه از جمله هنر دیجیتال، جایگاه چشمگیری یافته است. استفاده از الگوریتمهای یادگیری ماشینی و تولید تصاویر مرزهای سنتی میان هنرمند، ابزار و اثر هنری را بازتعریف کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل انتقادی تأثیر هوش مصنوعی بر فرآیند خلق و ادراک آثار هنری دیجیتال انجام شده است. روش تحقیق بهصورت کیفی و با بهرهگیری از رویکرد اسنادی-کتابخانهای صورت گرفته و منابع نظری شامل متون فلسفی، زیباییشناسی و مطالعات معاصر هنر دیجیتال تحلیل شدهاند تا تصویری میانرشتهای از موضوع ارائه شود. یافتهها نشان میدهند که آثار تولیدشده با هوش مصنوعی اغلب فاقد نیتمندی انسانی، تجربه زیسته و اصالت هنریاند. این فناوری عمدتاً در سطح خلاقیت ترکیبی عمل میکند و توانایی دستیابی به خلاقیت تحولی را ندارد. همچنین، درک مخاطب از این آثار وابسته به دانستن هویت خالق (انسان یا ماشین) است. در نتیجهگیری، پژوهشِ حاضر نشان میدهد که اگرچه هوش مصنوعی میتواند ابزار مؤثری در توسعه فرمهای بصری باشد، اما همچنان برای جایگزینی نقش هنرمند انسانی در انتقال معنا و تجربه هنری محدودیت دارد. پیشنهاد میشود آینده پژوهی در زمینه حقوق مالکیت، آموزش هنر دیجیتال و نظریههای زیباییشناسی نوین در دستور کار قرار گیرد.