دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین همایش دوسالانه پژوهش های نوپدید در حسابداری،مالی و مدیریت

تحلیل تطبیقی مدل‌های کسب‌وکار بانکی و نظام طبقه‌بندی بانک‌ها در ایران

نویسندگان :

اعظم احمدیان¹

1- پژوهشکده پولی و بانکی

کلمات کلیدی :

مدل کسب‌وکار بانکی،طبقه‌بندی بانک‌ها،دستورالعمل بانک مرکزی،مدیریت ریسک

چکیده :

تحولات پرشتاب در صنعت بانکداری جهانی، از جمله دیجیتالی‌شدن خدمات مالی، توسعه بانکداری جامع، و الزامات نظارتی جدید، ضرورت بازنگری در مدل‌های کسب‌وکار و نظام طبقه‌بندی بانک‌ها را پررنگ ساخته است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی–تطبیقی، ضمن مرور ادبیات بین‌المللی و شناسایی مدل‌های اصلی بانکداری، به مقایسه چارچوب طبقه‌بندی بانک‌ها در ایران می‌پردازد. تمرکز ویژه بر دستورالعمل‌های مصوب هیأت عالی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای پنج نوع مؤسسه اعتباری (تجاری، تخصصی، جامع، پس‌انداز و تسهیلات مسکن، و قرض‌الحسنه) نشان می‌دهد که این طبقه‌بندی علاوه بر انطباق نسبی با الگوهای بین‌المللی، پاسخگوی شرایط خاص اقتصاد ایران—شامل محدودیت‌های ساختاری، تحریم‌ها، و نوسانات سیاست‌های پولی—نیز هست. یافته‌ها حاکی از آن است که تنوع مدل‌های عملیاتی، تعیین الزامات سرمایه و ریسک متناسب، و تمرکز بر اهداف بخشی می‌تواند ضمن بهبود کارایی نهادی و ثبات مالی، زمینه توسعه هدفمند بخش‌های اولویت‌دار اقتصاد را فراهم سازد