دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین همایش دوسالانه پژوهش های نوپدید در حسابداری،مالی و مدیریت

نقش مکانیزم های حاکمیتی در شکل دهی به ساختار هزینه های حسابرسی و کیفیت افشای گزارش های حسابرسی :یک مرور نظام مند از ادبیات نظری

نویسندگان :

شیوا موسی وند¹ زهرا اکبری بیرگانی²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

کلمات کلیدی :

چسبندگی هزینه‌های حسابرسی،بازنگری کیفیت،کیفیت افشای گزارش حسابرسی،مسائل کلیدی حسابرسی

چکیده :

خدمات حسابرسی به‌عنوان یکی از ارکان اساسی اعتماد در بازارهای سرمایه، به‌دلیل ماهیت «کالای اعتمادی» خود با عدم تقارن اطلاعاتی عمیق میان حسابرس و ذینفعان مواجه است. در چنین شرایطی، هزینه‌های حسابرسی صرفاً بازتابی از تلاش و ریسک نیستند، بلکه می‌توانند سیگنالی از پیچیدگی، ساختار بازار و کارایی مکانیزم‌های حاکمیتی باشند. ادبیات نظری معاصر نشان می‌دهد که رابطه بین تلاش حسابرسی و هزینه‌ها لزوماً خطی نیست و پدیده «چسبندگی هزینه‌های حسابرسی» بیانگر واکنش نامتقارن هزینه‌ها نسبت به افزایش و کاهش تلاش است. این پدیده می‌تواند ناشی از یادگیری حسابرس، هزینه‌های معامله و قدرت اطلاعاتی وی باشد و در غیاب نظارت مؤثر، به اخذ هزینه‌های غیرعادی منجر شود. در این چارچوب، مکانیزم‌های حاکمیتی نقش محوری در تعدیل این رفتارها ایفا می‌کنند. کمیته حسابرسی به‌عنوان نهاد نظارتی داخلی در سمت مشتری، با ویژگی‌هایی نظیر استقلال و تخصص مالی، می‌تواند هزینه‌های غیرعادی را کنترل کرده و از تحمیل حق‌الزحمه‌های ناعادلانه جلوگیری کند. هم‌زمان، بازنگری کیفیت تعهدات در سمت شرکت حسابرسی، به‌عنوان یک مکانیزم حاکمیتی داخلی-حرفه‌ای، بر کیفیت فرآیند حسابرسی و به‌ویژه سبک و عمق افشای «مسائل کلیدی حسابرسی» نظارت دارد. این مقاله با رویکرد مرور نظام‌مند ادبیات نظری، نشان می‌دهد که کیفیت حسابرسی دارای دو بعد متمایز اما مکمل است: کیفیت فنی و کیفیت افشا. یافته‌های نظری حاکی از آن است که مکانیزم‌های حاکمیتی می‌توانند حتی بدون تغییر معنادار در کیفیت فنی، از طریق کاهش چسبندگی افشا و افزایش شفافیت گزارش حسابرسی، کیفیت درک‌شده توسط ذینفعان را ارتقا دهند. در مجموع، ساختار هزینه‌های حسابرسی و الگوهای افشا محصول تعامل پیچیده میان ماهیت کالای اعتمادی حسابرسی، ویژگی‌های بازار و کارایی نهادهای حاکمیتی در دو سطح شرکت و شرکت حسابرسی است.