دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین همایش دوسالانه پژوهش های نوپدید در حسابداری،مالی و مدیریت

تأثیر خستگی دیجیتال ناشی از کار مجازی و ترکیبی بر بهره‌وری و سلامت روان کارکنان

نویسندگان :

وحید چناری¹ سکینه باقری پبدنی²

1- گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایرانDepartment of Public Administration, Sho.C., Islamic Azad University, Shoushtar, Iran. 2- دانشجوی دکترای گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

کلمات کلیدی :

خستگی دیجیتال،کار مجازی،کار ترکیبی،سلامت روان،رفاه کارکنان،بهره‌وری

چکیده :

با گسترش روزافزون محیط‌های کاری مجازی و ترکیبی، مفهوم «خستگی دیجیتال» به‌عنوان یکی از چالش‌های نوظهور و بنیادین در حوزه سلامت شغلی و روانی کارکنان مطرح شده است. وابستگی فزاینده به فناوری‌های ارتباطی، به‌ویژه ابزارهای ارتباط تصویری آنلاین، الگوهای کاری جدیدی را ایجاد کرده که در کنار مزایای سازمانی، پیامدهای روان‌شناختی قابل‌توجهی را برای کارکنان به همراه داشته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیامدهای روان‌شناختی خستگی دیجیتال ناشی از کار مجازی بر سلامت روان و بهره‌وری کارکنان انجام شده است. روش پژوهش از نوع مرور نظام‌مند و تحلیلی بوده است. در این راستا، با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط با خستگی دیجیتال، تکنواسترس، کار مجازی و سلامت روان، جست‌وجوی علمی در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی انجام شد. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، چهار منبع علمی معتبر منتشرشده در بازه زمانی 2015 تا 2024 انتخاب و به‌صورت کیفی مورد تحلیل محتوایی قرار گرفتند. داده‌ها بر اساس مضامین مشترک، طبقه‌بندی و تفسیر شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که خستگی دیجیتال با افزایش نشانه‌های روان‌شناختی منفی نظیر اضطراب، فرسودگی هیجانی، خستگی شناختی و کاهش احساس کارآمدی شخصی در کارکنان همراه است. همچنین نتایج حاکی از آن بود که عواملی نظیر جلسات تصویری طولانی‌مدت، خودنظارتی مداوم، بار شناختی بالا و مرزهای نامشخص کار و زندگی از مهم‌ترین محرک‌های خستگی دیجیتال به شمار می‌روند. در مقابل، نقش رهبری دیجیتال اثربخش، آموزش مهارت‌های فناورانه و حمایت سازمانی در کاهش اثرات منفی تکنواسترس تأیید شد. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مدیریت کار مجازی مستلزم توجه هم‌زمان به بهره‌وری سازمانی و سلامت روان کارکنان است. طراحی سیاست‌های حمایتی، توسعه رهبری دیجیتال و بازنگری در ساختارهای ارتباطی سازمان‌ها می‌تواند به کاهش پیامدهای منفی خستگی دیجیتال کمک کند.