دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / اولین کنفرانس ملی معماری فردا - شهر آینده: چالش ها و راه کنش های عصر هوشمند سازی

تحلیل محرمیت در خانه های سنتی دوره پهلوی اول در شهر کرمانشاه

نویسندگان :

نساء امیریان¹ حسنا رستمی² علی علایی³

1- موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی کرمانشاه 2- جهاد دانشگاهی کرمانشاه 3- موسسه جهاد دانشگاهی کرمانشاه

کلمات کلیدی :

محرمیت،خانه‌های سنتی،پهلوی اول،کرمانشاه،خانه خدیوی

چکیده :

معماری سنتی ایران را می‌توان سرشار از مفاهیمی دانست که بر اساس فرهنگ، عقاید و اندیشه ایرانی اسلامی معنا می‌یابند که یکی از مهم‌ترین مفاهیمی که باریشه گرفتن از این فرهنگ و باورهای دینی به عرصه معماری سنتی ایران راه‌یافته، موضوع محرمیت است خانه‌های قدیمی مهم‌ترین مکان برای نشان دادن سبک زندگی درگذشته هستند کرمانشاه شهری با تاریخچه‌ی غنی و محلات تاریخی بسیاری از خانه‌های ارزشمند در خود جای‌داده است هدف این پژوهش، تحلیل محرمیت در خانه‌های سنتی (خانه خدیوی) دوره پهلوی اول در شهر کرمانشاه هست. روش پژوهش با رویکرد کاربردی و ازنظر ماهیت در زمره پژوهش‌های توصیفی-تحلیلی است به‌منظور پاسخگویی به سؤالات پژوهش و دستیابی به هدف اصلی مقاله، داده‌ها با روش توصیفی و با رویکرد تاریخی، اسنادی به‌صورت کتابخانه‌ای با استفاده از اسناد و مدارک و تارنماهای معتبر از طریق بررسی متون و منابع مرتبط، گردآوری‌شده است. یافته‌های حاصل از اطلاعات گردآوری‌شده، نشان می‌دهد براساس تحلیل‌های انجام‌شده می‌توان چنین بیان کرد که خانه خدیوی با هر سطحی از نسبت توده و فضا، از الگوی محرمیت برخوردار بوده‌اند. بااین‌وجود، با بررسی دقیق‌تر در فضاهای مختلف بر اساس سه ویژگی محرمیت (درو نگرایی، سلسله‌مراتب و مکان‌یابی) مشاهده می‌شود که از یک‌سو، در تمامی الگوها، میزان محرمیت در قلمرو خانواده بیشتر از میزان محرمیت در قلمرو عمومی هست، به‌طوری‌که به نظر می‌رسد کمترین میزان هر سه ویژگی، مربوط به حیاط و پس‌از آن مربوط به فضای مهمان است؛ و در مقابل بیشترین میزان این ویژگی‌ها مربوط به فضای اتاق‌خواب هست در کنار شرایط اقلیمی شهر کرمانشاه که الگوی برون‌گرایی خانه‌ها را در دوره پهلوی اول سبب شده است، باورهای مذهبی و معیارهای فرهنگی ازجمله اصول مهم و مؤثر در شکل‌گیری محرمیت در خانه‌های سنتی موردمطالعه بوده است.