دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / سومین کنفرانس ملی فناوری های نوین در انرژی

استراتژی یک کمربندیک جاده برامنیت تأمین انرژی چین دربرابر جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان :

سیدمهدی صداقت¹ رضا سیمبر² ارسلان قربانی شیخ نشین³

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین المللی کیش 2- دانشگاه گیلان 3- دانشگاه خوارزمی

کلمات کلیدی :

امنیت انرژی،یک کمربند یک جاده،جمهوري اسلامي ايران،چین

چکیده :

استراتژی یک کمربندیک جاده برامنیت تامین انرژی چین دربرابر جمهوری اسلامی ایران سیدمهدی صداقت1،رضاسیمبر2*وارسلان قربانی شیخ نشین3 چکیده: یکی از اهداف کلان چین از ابتکار «یک کمربند، یک جاده»، تأمین امنیت انرژی است که نقش حیاتی در حفظ رشد اقتصادی و توسعه صنعتی این کشور دارد. چین به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان انرژی در جهان، به‌ویژه در بخش‌های نفت، گاز و زغال‌سنگ، همواره با چالش‌های مربوط به تأمین پایدار منابع انرژی روبرو بوده است. این کشور که به دلیل کمبود منابع انرژی داخلی، عمدتاً وابسته به واردات انرژی از کشورهای دیگر است، در تلاش است تا با استفاده از ابتکار «یک کمربند، یک جاده»، به‌ویژه در بخش زیرساخت‌ها و ارتباطات تجاری، امنیت انرژی خود را تقویت کند. اولین ابزاری که چین در راستای تأمین امنیت انرژی از طریق این ابتکار به کار گرفته است، توسعه و تقویت شبکه‌های حمل‌ونقل انرژی در سطح جهانی است. ایجاد مسیرهای جدید انتقال نفت و گاز، به‌ویژه از طریق خطوط لوله، بندرها و مسیرهای دریایی امن، یکی از مهم‌ترین استراتژی‌ها برای کاهش وابستگی به مسیرهای تجاری پرخطر و مناطق حساس جغرافیایی است. ایران به عنوان یکی ازتأمین‌کنندگان بزرگ انرژی برای چین در نظر گرفته می‌شود. ایران به دلیل برخورداری از ذخایر عظیم انرژی و سایر شاخصهای اقتصادی، از جایگاه ژئو‌اکونومیک‌ برجستهای برخوردار است. افزون بر این، موقعیت ایران از منظر اتصال زیرساختهای انرژی کشورهای عضو ابتکار یک کمربند- یک جاده نیز واجد اهمیت است. ایران تنها کشور در‌ غرب‌ آسیاست که قادر به تأمین بخشی از نیازهای نفت و گاز چین از دو مسیر دریا و خشکی است. ایران‌ یکی‌ از مهمترین دارندگان‌ و تولیدکنندگان‌ نفت محسوب میشود و چین بزرگترین مصرفکننده انرژی است. در شرایط کنونی تمامی صادرات نفتی ایران به چین از طریق دریا صورت میگیرد، اما این کشور از طریق آسیای‌ مرکزی‌ و پاکستان به طور بالقوه قادر به اتصال منابع انرژی خود به بازار بزرگ چین است. ایران تاکنون بخشی از زیرساختهای انرژی خود را به ترکمنستان، ترکیه و پاکستان به عنوان‌ دیگر‌ کشورهای مهم‌ در مسیر کمربند ابریشم متصل نموده است. گسترش اتصالات میان ایران و این کشورها در قالب همکاریهای سه‌ جانبه با مشارکت و سرمایهگذاری شرکتهای چینی را میتوان از‌ دیگر‌ پتانسیلهای این حوزه دانست . چین از منابع نفتی و گازی ایران بهره‌برداری می‌کند تا نیازهای داخلی خود را تأمین کند و در عین حال، از این منابع برای تنوع بخشیدن به تأمین انرژی خود استفاده می‌کند. واردات نفت از ایران نه ‌تنها چین را از وابستگی به منابع نفتی دیگر کشورها رها می‌کند، بلکه به این کشور این امکان را می‌دهد تا نفت خام ارزان‌تری نسبت به سایر تولیدکنندگان نفت در جهان وارد کند. علاوه بر نفت، ایران دارای منابع عظیمی از گاز طبیعی است که برای چین، به‌ویژه در زمینه تأمین انرژی برای صنایع و پروژه‌های زیربنایی، اهمیت زیادی دارد. گاز طبیعی ایران می‌تواند به‌عنوان منبعی پایدار برای تولید انرژی در چین استفاده شود، به‌ویژه در شرایطی که چین به دنبال توسعه منابع انرژی پاک و کاهش وابستگی به زغال‌سنگ و منابع آلاینده است. ایران همچنین به‌عنوان یکی از کشورهای بزرگ تولیدکننده فلزات و مواد معدنی، به‌ویژه مس و آهن، می‌تواند به تأمین نیازهای صنایع چینی در زمینه مواد اولیه بپردازد. چین به‌طور فزاینده‌ای به دنبال ایجاد ارتباطات بلندمدت با ایران در حوزه انرژی است. همکاری‌های گسترده در این زمینه می‌تواند به‌ویژه از طریق پروژه‌های سرمایه‌گذاری مشترک در حوزه‌های استخراج منابع، پالایشگاه‌ها و زیرساخت‌های انرژی شکل گیرد. این همکاری‌ها نه‌تنها به تأمین نیازهای انرژی چین کمک می‌کند بلکه می‌تواند به ایران نیز در توسعه زیرساخت‌ها و ارتقاء فناوری‌های مرتبط با صنعت انرژی کمک کند. به‌علاوه، با توجه به روابط نزدیک اقتصادی و سیاسی میان چین و ایران، همکاری‌های انرژی می‌تواند به تقویت موقعیت ایران در سطح بین‌المللی و بهبود اقتصاد داخلی این کشور کمک نماید.