دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین همایش دوسالانه پژوهش های نوپدید در حسابداری،مالی و مدیریت

مدیریت دانش در نوآوری باز و اکوسیستم‌های نوآوری: مرور روایتی ساختارمند بر مبانی مفهومی، تحولات دیجیتال و پیامدهای حکمرانی

نویسندگان :

شهره هدایتی¹ سیده صدیقه جلال پور² زهره کریم میان³ فریبا صلاحی⁴

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب 4- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

کلمات کلیدی :

مدیریت دانش،نوآوری باز،اکوسیستم‌های نوآوری،جریان‌های دانش بین‌سازمانی،حکمرانی دانش

چکیده :

در دهه‌های اخیر، مدیریت دانش از رویکردی درون‌سازمانی و مبتنی بر ذخیره‌سازی دانش، به سازوکاری راهبردی برای هماهنگ‌سازی تعاملات دانشی در بستر نوآوری باز و اکوسیستم‌های نوآوری تحول یافته است. گسترش همکاری‌های بین‌سازمانی، نفوذپذیری مرزهای سازمانی و دیجیتالی‌شدن فرایندهای نوآوری، موجب شده است که مدیریت دانش نه‌تنها بر خلق و تسهیم دانش، بلکه بر حکمرانی جریان‌های دانشی، کنترل ریسک‌های دانشی و پیوند میان اشتراک دانش و حفاظت دارایی‌های فکری تمرکز یابد. با وجود توسعه قابل‌توجه ادبیات مدیریت دانش و نوآوری باز، مطالعات موجود غالباً این تحولات را به‌صورت پراکنده و تک‌سطحی بررسی کرده و فاقد چارچوبی یکپارچه برای تبیین نقش KM در سطح اکوسیستم هستند. این مقاله با بهره‌گیری از رویکرد مرور روایتی ساختارمند، به تحلیل نظام‌مند ادبیات مدیریت دانش در بستر نوآوری باز و اکوسیستم‌های نوآوری می‌پردازد. تمرکز تحلیل بر تحول مفهومی KM، چارچوب‌های نظری پیونددهنده KM و نوآوری باز، ابعاد سازمانی و بین‌سازمانی فرایندهای مدیریت دانش، و نقش دیجیتالی‌شدن و فناوری‌های هوشمند در بازطراحی سازوکارهای خلق، تسهیم و به‌کارگیری دانش است. همچنین، پیامدهای اکوسیستمی مدیریت دانش، از جمله حکمرانی شبکه‌های نوآوری، هم‌راستاسازی منافع بازیگران و کاهش ریسک‌های دانشی، مورد بررسی قرار می‌گیرد. یافته‌های این مرور نشان می‌دهد که مدیریت دانش در اکوسیستم‌های نوآوری ماهیتی چندسطحی، پویا و حکمرانی‌محور دارد و اثربخشی آن منوط به گذار از رویکردهای ایستا و بنگاه‌محور به مدل‌هایی است که بتوانند تعامل میان خلق دانش، یادگیری سازمانی، نوآوری باز و مدیریت دارایی‌های دانشی را به‌صورت یکپارچه تبیین کنند. مقاله در پایان، شکاف‌های پژوهشی کلیدی در ادبیات KM شناسایی کرده و با ارائه یک چارچوب مفهومی یکپارچه، مسیرهای پژوهشی آینده برای توسعه مدل‌های پیشرفته مدیریت دانش در اکوسیستم‌های نوآوری را ترسیم می‌کند.