دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین همایش دوسالانه پژوهش های نوپدید در حسابداری،مالی و مدیریت

توانمندسازی بانکداری اسلامی با فناوری‌های نوین یک مطالعه مروری برای بررسی پیوند میان فقه و نوآوری دیجیتال

نویسندگان :

الهام السادات نبوی¹ حسین عنایتی هتکه لوئی²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

کلمات کلیدی :

بانکداری اسلامی،شریعت،فین تک،عدالت اقتصادی،قراردادهای هوشمند

چکیده :

تحولات سریع فناوری‌های نوین مالی، فرصت‌های بی‌سابقه‌ای را برای توسعه بانکداری اسلامی فراهم آورده‌اند؛ نظامی که مبتنی بر اصول شریعت با تأکید بر عدالت، شفافیت و مسئولیت اجتماعی شکل گرفته است. این مطالعه مروری با رویکرد مرور نظام‌مند، به بررسی ادبیات علمی موجود پیرامون تأثیر فناوری‌های نوین مانند بلاک‌چین، هوش مصنوعی و فین‌تک بر تحقق اهداف شریعت‌محور بانکداری اسلامی در عصر دیجیتال می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهند که این فناوری‌ها با افزایش شفافیت، تضمین انطباق فقهی، توسعه شمول مالی و بهبود کارایی عملیاتی، نقش کلیدی در بازتعریف بانکداری اسلامی ایفا می‌کنند. با این حال، چالش‌های نظارتی، فقهی، امنیتی و کمبود نیروی متخصص میان‌رشته‌ای، موانعی جدی در مسیر بهره‌برداری کامل از این ظرفیت‌ها محسوب می‌شوند. بر اساس تحلیل‌ها، ارائه چارچوب‌های نظارتی جامع، ارتقای آموزش تخصصی و ایجاد بسترهای آزمایشی برای آزمون راهکارهای نوین، از مهم‌ترین راهکارهای پیش‌رو هستند. این مطالعه با پیشنهاد مدل مفهومی شریعت‌تِک به عنوان راهنمایی برای همسویی فناوری و اصول شریعت، مسیر توسعه بانکداری اسلامی دیجیتال را هموار می‌سازد و به تبیین نقش فناوری به عنوان عامل توانمندساز اهداف بانکداری اسلامی در عصر حاضر می‌پردازد.