دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین همایش دوسالانه پژوهش های نوپدید در حسابداری،مالی و مدیریت

کاربرد Marcos در پایداری درآمدهای شهرداری مشهد

نویسندگان :

مینا جنتی نمین¹ مهناز ربیعی² فاطمه زندی³

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب ( مجتمع ولیعصر ) 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب ( مجتمع ولیعصر ) 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب ( مجتمع ولیعصر )

کلمات کلیدی :

پایداری درآمد شهری،شهرداری مشهد،؛ روش MARCOS،اقتصادسنجی فضایی،درآمد پایدار،مدیریت مالی شهری

چکیده :

شهرداری‌ها به‌عنوان مدیران اصلی زندگی شهری، برای ادامه خدمات عمومی و توسعه زیرساخت‌ها نیازمند منابع مالی پایدارند. در ایران و به‌ویژه در شهر مشهد بعنوان دومین کلان‌شهر کشور و مهم‌ترین قطب مذهبی گردشگری، بخش زیادی از درآمد شهرداری از منابع ناپایدار مانند فروش تراکم ساختمانی تأمین می‌شود (سالنامه آماری مشهد، ۱۴۰۱). این اتکا به منابع کوتاه‌مدت و غیرقابل پیش‌بینی، باعث شده شهر در برابر شوک‌های اقتصادی آسیب‌پذیر باشد؛ نمونه بارز آن کاهش حدود ۴۰ درصدی درآمد ناشی از فروش تراکم در سال ۱۴۰۰ به دلیل محدودیت‌های قانونی است. روش MARCOS رویکردی نوین در تصمیم‌گیری چندمعیاره است که با ترکیب آن با تحلیل اقتصادسنجی فضایی، می‌توان کیفیت ارزیابی و رتبه‌بندی مناطق شهری از نظر پایداری درآمد را به‌طور چشمگیری افزایش داد (Pamučar et al., 2020؛ Arslan et al., 2023). این مقاله به معرفی کاربرد این روش در سنجش پایداری درآمدهای شهرداری مشهد می‌پردازد، یافته‌های کلیدی را مرور می‌کند و سپس با مقایسه‌ای کوتاه با شهرهایی مانند استانبول، مکه، ایده‌هایی برای بهبود وضعیت ارائه می‌دهد. نتایج مروری نشان می‌دهد که شهرهایی با تنوع بالاتر منابع درآمدی، نه‌تنها تاب‌آوری مالی بیشتری دارند، بلکه در برابر تغییرات اقتصادی و جمعیتی هم مقاوم‌ترند (European Urban Finance Report, 2024). مشهد با ظرفیت بالای گردشگری مذهبی و فرهنگی، به شرط ایجاد سازوکارهای هوشمندانه و شفاف برای جذب و مدیریت این منابع صرفا می‌تواند تا ۳۸ درصد درآمد پایدارخود را از این مسیر تأمین کند (رضوانی و سلیمانی، ۱۴۰۲)،. این مقاله با رویکرد علمی ترویجی، پلی است میان نظریه‌های تخصصی و دغدغه‌های شهروندان است و نشان می‌دهد که پایداری مالی شهرداری تنها یک بحث مدیریتی نیست، بلکه به کیفیت زندگی روزمره همه ما گره خورده است.