دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

صفحه اصلی / دومین همایش دوسالانه پژوهش های نوپدید در حسابداری،مالی و مدیریت

نقش فناوری‌های نوین در توسعه تعاونی‌ها: یک مرور سیستماتیک

نویسندگان :

ساجده حسن نژادنیسی¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد سوسنگرد

کلمات کلیدی :

حکمرانی و مدیریت دموکراتیک،فناوری نوین،بلاک چین،شرکت‌های تعاونی،ارزش‌های بنیادین تعاونی،هوش مصنوعی

چکیده :

بر پایه تحلیل مطالعات منتشر شده بین سال‌های 2010 تا 2023 (محدوده زمانی انتخابی برای این مرور)، به بررسی نظام‌مند نقش فناوری‌های نوین در توسعه تعاونی‌ها می‌پردازد. ادبیات موضوع نشان‌می‌دهد که‌گذار به عصر دیجیتال، هم‌زمان هم چالش‌هایی برای مدل سنتی تعاونی‌ها ایجاد کرده و هم فرصت‌های بی‌سابقه‌ای برای تقویت کارایی، مقیاس‌پذیری و تأثیر اجتماعی آن‌ها فراهم آورده‌است (Bibby & Shaw, 2005; Novkovic & Miner, 2015). یافته‌های این مرور حاکی از آن است که فناوری‌های دیجیتال کلیدی مانند پلتفرم‌های مشارکتی، بلاکچین، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا، قادرند تحول اساسی در پنج حوزه اصلی تعاونی‌ها ایجاد کنند: 1. حکمرانی و مدیریت دموکراتیک (به‌عنوان مثال، با امکان‌سنجی سیستم‌های رأی‌گیری امن و شفاف از طریق بلاکچین) (Manski & Bauwens, 2020)، 2. بهبود عملیات و زنجیره تأمین (با استفاده از هوش مصنوعی برای پیش‌بینی تقاضا و اینترنت اشیا برای ردیابی محصولات) (Kewell, Adams & Parry, 2017)، 3. بازاریابی و دسترسی به بازار (از طریق ایجاد بازارهای مشترک و پلتفرم‌های فروش مستقیم) (Schneider, 2018)، 4. خدمات مالی و تأمین منابع (با کمک فناوری‌های فین‌تک و تأمین مالی جمعی) (Méndez-Picazo, Galindo-Martín & Castaño-Martínez, 2021)، و 5. توانمندسازی و آموزش اعضا (از طریق ابزارهای آموزش مجازی و اشتراک دانش). در عین حال، این مرور به چالش‌های مهم این ادغام، از جمله شکاف دیجیتال، مقاومت در برابر تغییر، هزینه‌های اولیه، و ملاحظات امنیت داده و حفظ حریم خصوصی نیز اشاره دارد (Borda-Rodriguez et al., 2016). در نهایت، نتیجه‌گیری کلی این است که فناوری موفق، فناوری است که در خدمت ارزش‌های بنیادین تعاونی—مانند دموکراسی، مشارکت، و مسئولیت‌پذیری اجتماعی—قرار گیرد، نه آن‌که جایگزین آن‌ها شود. برای دستیابی به این هدف، پیشنهاد می‌شود حمایت‌های سیاستی، سرمایه‌گذاری در آموزش دیجیتال اعضا، و توسعه راه‌حل‌های بومی متناسب با بافت تعاونی‌ها در دستور کار قرار گیرد.